محققان ويراني هاي زيست محيطي سرزمين شامات را بررسي كردند؛ نابودي منابع آبي در پنج سال جنگ سوريه

تعداد بازدید : 51
تاریخ و ساعت انتشار : دو شنبه 4 بهمن 1395 00:00
جنگ سوريه چنان تأثيرات منفي و زيانباري بر آب هاي اين منطقه گذاشته كه اثرات به جاي مانده از آن حتي از فضا نيز قابل رويت است.
به گزارش پايگاه خبري قربانيان ترور؛ فيونا مك دونالد؛ جنگ داخلي سوريه در حدود ۴۰۰ هزار كشته و بيش از ۱۰ ميليون آواره به جا گذاشته است. اما آثار منفي و مخرب اين جنگ تنها به مردم و آثار باستاني سوريه محدود نبوده و محيط زيست اين كشور را نيز درگير كرده است. پژوهشگران دريافته اند كه ميزان زمين هاي كشاورزي تحت آبياري – مساحت كل زمين هايي كه توسط كشاورزان آبياري مي شود – و ميزان ذخائر آبي اين منطقه در مقايسه با آغاز جنگ، در حدود ۵۰ درصد كاهش يافته است. تأثيرات منفي و زيانبار جنگ سوريه بر آب هاي اين منطقه آن چنان عظيم است كه اثرات به جاي مانده از آن حتي از فضا نيز قابل رويت است. يك تيم تحقيقاتي از دانشگاه استنفورد كاليفرنيا با استفاده از تصاوير ماهواره اي پردازش شده در سرويس گوگل اِرث (Google Earth Engine) توانسته تا تغييرات به وجود آمده در ذخاير آبي سوريه بين سال هاي 2012 - يعني تنها چند ماه پس از آغاز جنگ سوريه - و 2015 را با يكديگر مقايسه كند. در تصوير زير پوشش كشاورزي آبي در منطقه (به رنگ سبز) پيش از جنگ و در طول آن مشخص شده است. اين تصوير به وضوح نشان مي دهد كه با آغاز جنگ داخلي در سوريه فعاليت هاي كشاورزي در اين كشور به طرز قابل توجهي كاهش يافته است. محققان تخمين زده اند كه پس از آغاز جنگ داخلي در سوريه، ميزان زمين هاي كشاورزي تحت آبياري اين كشور در حدود ۴۷ درصد و ميزان ذخائر آبي نيز حدود ۴۹ درصد كاهش يافته است. «استيون گورليك»، يكي از پژوهشگران و اعضاي اين تيم تحقيقاتي در اين باره مي گويد: «شيوه هاي مديريت آب در سوريه تغيير كرده و تغييرات محيطي ناشي از اين امر تا به حدي است كه حتي از فضا نيز قابل رويت است. بحران سوريه منجر به كاهش زمين هاي كشاورزي در جنوب اين كشور، كاهش ميزان تقاضاي آب مورد نياز براي آبياري و همچنين تغييرات چشمگيري در زمينه مديريت ذخائر آبي شده است». اين تيم تحقيقاتي به طور خاص به ۱۱ مخزن آبي تحت كنترل سوريه در حوضه رود «يرموك» پرداخته است؛ رودي كه آب مورد نياز سوريه، اردن و اسرائيل را تأمين مي كند. در طول جنگ سوريه، درگيري هاي بسياري بر سر كنترل اين ذخاير آبي به وجود آمد و كنترل برخي از آنها نيز نهايتاً به دست شورشيان سوري افتاد. اما زماني كه شورشيان سوري كنترل برخي از اين ذخاير آبي را به دست مي گرفتند، اغلب نمي توانستند اين منابع را به درستي مديريت كنند و در نتيجه به صورت كاملاً بي رويه از آب هاي موجود در اين ذخاير استفاده مي كردند. اين تيم تحقيقاتي براي آن كه به نمايي كلي از تأثيرات جنگ سوريه بر منابع آبي اين منطقه دست پيدا كنند، از تصاوير ماهواره اي اين منطقه استفاده كرده است. «جيم يون»، يكي ديگر از اعضاء اين تيم تحقيقاتي در اين خصوص مي گويد: «جمع آوري اطلاعات و داده هاي زميني در سوريه به نظر غيرممكن مي آمد و يكي از چالش هاي بزرگ ما در اين تحقيقات بود». محققان اين پژوهش براي آن كه بتوانند شرايط محيطي پيش و پس از جنگ را با يكديگر مقايسه كنند، از تصاوير زمين هاي مورد استفاده در حوضه رود يرموك در اردن استفاده كردند و با استفاده از همين تصاوير نشان دادند كه ذخاير آبي سوريه در طول جنگ داخلي در اين كشور در حدود 49 درصد كاهش يافته است. پيش از اين نيز تحقيقات بسياري در مورد تأثير تغييرات آب و هوايي بر بروز جنگ و درگيري ها انجام شده بود، اما اين پژوهش يكي از اولين مطالعاتي است كه از اعتبار بالايي برخوردار است و نشان مي دهد كه جنگ و درگيري مي تواند چه آسيب هايي را به محيط زيست وارد كند. «مارك مولر»، يكي ديگر از اعضاي اين تيم تحقيقاتي در خصوص ابعاد و ويژگي هاي اين پژوهش مي گويد: «اين نخستين باري است كه ما توانسته ايم با استفاده از تصاوير ماهواره اي، چنين پژوهش گسترده اي را در يك منطقه جنگي انجام دهيم و با استفاده از نتايج به دست آمده از آن، رابطه ميان جنگ و درگيري با ذخاير آبي را اثبات كنيم». يكي از اثرات جانبي جالب توجه در زمينه كاهش مصرف ذخاير آبي در سوريه، اين است كه در مقايسه با دوران پيش از آغاز جنگ سوريه، ميزان آب سرازير شده از حوضه رود يرموك به كشور اردن به بيش از سه برابر افزايش يافته است. اين موضوع آن هم براي كشوري همچون اردن كه از فقر آبي شديدي رنج مي برد، به نظر خبر خوبي مي آيد. اما بايد اين موضوع را هم در نظر داشت كه كه بيش از 3.1 ميليون تن از آوارگان سوري در طول اين سال ها به اردن پناهنده شده اند كه اين امر خود فشار مضاعفي را به اين منطقه وارد مي آورد. استيون گورليك در اين باره مي گويد: «اگرچه اين موضوع مي تواند خبر خوبي براي اردن باشد، اما در مقايسه با آن چه اين كشور به واسطه ورود پناهندگان و آوارگان از دست داده است، چندان پاداش بزرگي به حساب نمي آيد. حتي اگر بخواهيم به اين موضوع از منظر فراهم آوردن آب مورد نياز براي پناهندگان سوري نيز بنگريم، باز هم درخواهيم يافت كه اين جريان اضافي آب كه از سوي سوريه به اردن سرازير شده است، چندان قابل توجه نيست». در سپتامبر گذشته نيز برخي گروه هاي بشردوستانه نگراني حود را نسبت به وخيم تر شدن شرايط آبي در سوريه ابراز كردند و هشدار دادند كه اين امر مي تواند به گسترش بيماري ها و همچنين افزايش مهاجرت منجر شود.
  • جدیدترین ها
  • پربازدید ها