برخورد فعالانه تر با ناامني؛ ايران بايد كارنامه موفقش در مبارزه با تروريسم را بين المللي كند

تعداد بازدید : 45
تاریخ و ساعت انتشار : شنبه 2 بهمن 1395 00:00
حسين قريبي، مشاور معاون حقوقي و بين الملل وزارت امور خارجه: ما به طور كلي كارنامۀ خوبي در مبارزه با تروريسم از خود به جاي گذاشته ايم. اگر كمك هاي ايران نبود اكنون پرچم داعش در بغداد و اربيل و دمشق نصب بود.
حسين قريبي،كارشناس ارشد مقابله با تروريسم* ديپلماسي ايراني: هدف اصلي از اين سخنراني پاسخ به اين چهار پرسش: 1. منظور از مقابله با تروريسم در سطح بين المللي چيست؟ 2. ايران در نظام مقابله با تروريسم در سطح بين المللي چه جايگاهي دارد؟ 3.چگونه مي توان ميانِ نظام مقابله با تروريسم در سطح بين المللي از يك سو و نگاهِ ابزاريِ دولت آمريكا به مقولۀ تروريسم از سوي ديگر تفكيك كرد؟ 4.ايران چه مزيت هاي نسبي براي مقابله با تروريسم داراست و چگونه مي تواند از اين مزيت ها براي مقابله با تروريسم استفاده كند؟ براساس آمارهاي ارايه شده فقط گروه تروريستي داعش در سال 2016 ميلادي 1141 عمليات انتحاري (يعني ماهيانه 95 عمليات) انجام داده است. همچنين در حال حاضر بيش از 30 هزار تروريست خارجي از 100 كشور به سوريه و عراق سفر كرده اند و در آن جا مشغول به اعمالِ خرابكارانه هستند. نخستين ساختاري كه در سازمانِ ملل به مقابله با تروريسم مي پردازد شوراي امنيت است. شوراي امنيت به صورت مشخص چندين قطعنامه را به مقابله و مبارزه با تروريسم اختصاص داده است. از جملۀ آنها مي توان به قطعنامه هاي 1267، 1373، 2178 و 2179 اشاره كرد. در ميان اين قطعنامه ها قطعنامۀ 1373 از اهميت ويژه اي برخوردار است. در اين قطعنامه يك رژيم مبارزه با تروريسم عرضه شده است. بر پايۀ اين رژيم از سه طريق مي توان با تروريسم سازماندهي شده مقابله كرد: 1. ضبط اموالِ تروريست ها 2. منع تأمين سلاح براي تروريست ها 3. منع تردد تروريست ها. در اين راستا FATF در براي مقابله با تأمين مالي تروريست ها گام برمي دارد و APA نيز سيستمي است كه با تردد هوايي تروريست ها مقابله مي كند. شوراي امنيت همچنين فهرستي از گروه هاي تروريستي و افراد تروريست را ارائه مي كند كه هر ساله نيز به روز مي شود و ملاك بين المللي براي تشخيص تروريست از غيرتروريست همين فهرست است و آن مجازات هاي سه گانه عليه افراد حاضر در اين ليست اعمال خواهد شد. قطعنامۀ پيشنهادي ايران با عنوان جهاني عاري از خشونت و افراط گرايي يكي از مهم ترين قطعنامه هاي مجمع عمومي سازمان ملل براي مقابله با تروريسم بود، قطعنامه اي كه بان كي مون برنامه عملي نيز براي آن تهيه و تنظيم كرد اما متاسفانه خود ما آن را رها كرده ايم و خودمان از امكاناتي كه اين قطعنامه برايمان فراهم آورده است بهره اي نمي بريم. همچمنين قطعنامۀ 46/51 مجمع عمومي از جمله قطعنامه هايي است كه به صورت اختصاصي به مقولۀ تروريسم پرداخته است. همچنين در سال 2006 مجمع عمومي يك استراتژي جامع با نام استراتژي مقابله با تروريسم را تهيه كرد كه هر دو سال نيز بازبيني و بازنويسي مي شود و راهنماي عمل اين مجمع در مقابله با تروريسم بوده است. قطعنامۀ پيشنهادي رئيس جمهور ايران حسن روحاني با عنوان جهاني عاري از خشونت و افراط گرايي يكي از مهم ترين قطعنامه هاي مجمع عمومي براي مقابله با تروريسم است؛ قطعنامه اي كه بان كي مون برنامه ي عملي نيز براي آن تهيه و تنظيم كرد اما متاسفانه خود ما آن را رها كرده ايم و خودمان از امكاناتي كه اين قطعنامه برايمان فراهم آورده است بهره اي نمي بريم. از سوي ديگر شاهد هستيم كه عربستان سعودي هزينۀ تأسيس مركز مقابله با تروريسم ملل متحد را تأمين كرده و از اين طريق بر راهبردهاي سازمان ملل در مقابله با تروريسم تأثير گذاشته است. علاوه بر شوراي امنيت و مجمع عمومي بايد به فوروم جهاني مقابله با تروريسم نيز به عنوان بخشي از نظام بين المللي مقابله با تروريسم اشاره كرد. اين فوروم دو مركز اصلي دارد كه يكي از آنها مركزي مجهز در ابوظبي است كه به بازپروري تروريست ها مي پردازد. ايران از حدود 15 معاهدۀ بين المللي مقابله با تروريسم به 9 مورد آنها پيوسته است؛ از جمله معاهداتي كه به مسئلۀ تروريسم و هوانوردي، دريانوردي و امنيت ديپلمات ها بازمي گردد. اما در كنار وضعيت مناسبي كه ما از جهت رژيم مقابله با تروريسم در سطح بين الملل داريم مناسبات و مناقشات ما با آمريكا بر سر مسئلۀ تروريسم بايد به صورت جداگانه اي بررسي شود. پس از اشغال سفارت آمريكا در تهران بود كه رئيس جمهور آمريكا اولين برچسب حمايت از تروريسم را به ايران زد و اين اقدام را اقدامي تروريستي خواند. ايران همچنين به دليل دفاع از جبهه مقاومت در منطقه همواره از سوي آمريكا متهم به حمايت از تروريسم بوده است. آمريكا از سال 1984 رسماً ايران را در فهرست دول حامي تروريسم قرار داد و به بهانۀ آن تحريم هاي زيادي را عليه ايران اعمال كرد. علاوه بر اين تحريم ها دعاوي اتباع آمريكايي عليه ايران در محاكم آمريكا به بهانۀ تروريسم بعد ديگري از مناقشات ايران و آمريكا بر سر اين موضوع است. اما مهم ترين مورد در اين زمينه گزارش سالانۀ وزارت خارجۀ آمريكا در مورد تروريسم است كه در آن يك بخش اختصاصي براي ايران درنظر گرفته شده است. اين گزارش با ديدي بسيار منفي در موردِ ايران نوشته مي شود. مي بينيم كه با وجود آن كه ايران در نظام مقابله با تروريسم بين الملل جايگاهِ مناسبي را داراست اما دولت آمريكا به گونه اي ابزاري از برچسب تروريسم براي مقابله با ايران استفاده مي كند. در اين باره سه مثال مي زنم. دولت عراق از سال 1979 از سوي آمريكا در فهرست دولت هاي حامي تروريسم قرار گرفت اما در سال 1982 كه ايران در چند عمليات در مقابل عراق به پيروزي رسيد و عراقي ها نياز به كمك آمريكايي ها داشتند آنها دولت عراق را از فهرست دولت هاي حامي تروريسم خارج كردند. اما دوباره در سال 1990 و با حملۀ عراق به كويت كه مورد حمايت آمريكا بود آمريكايي ها بار ديگر دولت عراق را در فهرست دولت هاي حامي تروريسم قرار داد. مي بينيم كه نه ورود دولت عراق به فهرست كشورهاي حاميِ تروريسم و نه خروج آن از آن فهرست به خود مقولۀ تروريسم ربطي نداشته است. وضع در مورد ليبي و كوبا نيز به همين منوال بوده است. هر جا منافع آمريكا اقتضاء كرده برچسب حامي تروريسم به دولت ها زده يا اين برچسب از روي آنها برداشته شده است. هر جا منافع آمريكا اقتضاء كرده برچسب حامي تروريسم به دولت ها زده يا اين برچسب از روي آنها برداشته شده است. دولت به خودي خود هرگز تروريستي نيست. دولت مي تواند جنايتكار باشد اما صفت تروريستي بنا به تعريف فقط براي گروه هاي غيردولتي به كار مي رود. ما به طور كلي كارنامۀ خوبي در مبارزه با تروريسم از خود به جاي گذاشته ايم. اگر كمك هاي ايران نبود اكنون پرچم داعش در بغداد و اربيل و دمشق نصب بود. در نتيجه ما بايد از اين كارنامۀ موفقمان در مبارزه با تروريسم در سطح بين الملل بهره ببريم. همچنين از جمله مهم ترين مزاياي ما امنيت مان در يكي از ناامن ترين مناطق دنياست. در اطرافِ ما حركت اسلامي در ازبكستان، داعش و طالبان در افغانستان، القاعده در شبه جزيره و بسياري مناطق ديگر مهد تروريسم به شمار مي آيند. اما ما در اين ميان از امنيت و ثباتِ مناسبي برخوردار هستيم. براساس گزارشي كه با عنوان گلوبال تروريسم ايندكس ارائه شده رتبۀ ايران از منظر خطر تروريسم در سال گذشته 39 بوده است و اين رتبه به 47 ارتقا پيدا كرده است و اين پيشرفت ما در تأمين امنيتمان را نشان مي دهد. اين درحالي است كه بسياري از كشورهاي اروپايي رتبه هايي بسيار بدتر از ما را كسب كرده اند. طرح استراتژي منطقه اي قوي تر با دولت هاي كارآمدتر مزيت ما در سطح منطقه اي پيگيري همين راهبرد است. يك مصداق از اين دولت هاي كارآمدتر خود دولت عربستان است. خلاف تصورِ بسياري باز شدن پاي داعش به عربستان به هيچ وجه به نفع ايران نيست. چرا كه خطر يك حكومت داعشي در شبه جزيره براي ما بسيار بيشتر از حكومت حالِ حاضر آل سعود است. در اسناد سازمان ملل از خطر تروريسم داعش به عنوان يك خطر بي سابقه نام برده شده است. ما بايد از كارنامۀ موفق و مزايايمان در مقابله با تروريسم براي يافتن جايگاه بين المللي مناسب تري بهره ببريم. *بخشي از سخنراني نشست" مقابله با تروريسم در سطح بين المللي و جايگاه جمهوري اسلامي ايران" در مركز بررسي هاي استراتژيك رياست جمهوري
  • جدیدترین ها
  • پربازدید ها